Ava DuVernay'in yönettiği 2016 yapımı '13th' belgeseli, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki ceza adaleti sisteminin tarihsel ve sistematik ırkçılığını gözler önüne seren çarpıcı bir çalışma. Film, ABD Anayasası'nın köleliği kaldıran 13. yasasındaki 'mahkumlar hariç' ibaresinden yola çıkarak, bu boşluğun nasıl modern bir kölelik sistemi yarattığını belgelerle anlatıyor. Kölelik sonrası dönemdeki 'kira mahkumları' uygulamasından, 'Uyuşturucu Savaşı' politikalarına uzanan süreçte, sistemin siyahi ve azınlık nüfusu nasıl orantısız şekilde hedef aldığını gösteriyor. Belgesel, akademisyenler, aktivistler ve politikacılarla yapılan röportajlarla zenginleştirilmiş. Angela Davis, Bryan Stevenson ve Michelle Alexander gibi isimlerin görüşleri, konunun derinliğini artırıyor. DuVernay'in yönetmenliği, arşiv görüntüleri ve veri görselleştirmeleriyle konuyu hem duygusal hem de entelektüel düzeyde ele almayı başarıyor. Günümüzde dünyanın en yüksek hapsedilme oranına sahip ABD'de, Afrika kökenli Amerikalıların hapsedilme olasılığının beyazlara göre beş kat fazla olması gibi çarpıcı istatistikler sunuyor. Mahkum işçiliği ekonomisinin büyük şirketler tarafından nasıl sömürüldüğünü ve bunun topluluklar üzerindeki nesiller boyu süren yıkıcı etkilerini gözler önüne seriyor. '13th', sadece bir belgesel değil, aynı zamanda adalet ve eşitlik üzerine düşündüren güçlü bir sosyal eleştiri. İzleyicilere, görünürde tarafsız olan sistemlerin nasıl yapısal eşitsizlikler barındırabileceğini sorgulatıyor. Güncel sosyal adalet hareketlerini anlamak isteyen herkesin mutlaka izlemesi gereken, ufuk açıcı ve önemli bir film.